الشعر الحر بين العرب والملايويين: دراسة مقارنة
(Free Verse Poetry between Arab and Malay: A Comparative Study)
الملخص
يمثل الشعر الحر ميزة تجديدية للقصيدة العربية في العصر الحديث، بحيث انتقل الشعر العربي الحديث من التقليد والإيحاء إلى التجديد على مستوى الشكل والمضمون. يعد الشعر الحر من أهم الاتجاهات الأدبية الحديثة التي أخذت حيزاً كبيراً بين طيات الدراسات الأدبية؛ نظراً إلى دوره في تغيير تيار الشعر العربي. ظهر الشعر الحر لأول مرة في أوروبا، ثم انتقل تأثيره إلى البلاد العربية، والأدب العربي، والأدب الملايوي. انطلاقاً من هذا الأمر، تناولت هذه الدراسة نشأة الشعر الحر، وتطوره في كلٍّ من المجتمع العربي والملايوي، مع استعراض أمثلة للشعر الحر لأربعة من رُوَّاده، وهم: نازك الملائكة، وبدر شاكر السياب، ومحمد يس معمور (Muhammad Yasin Makmur)، وأ. لطيف محيي الدين (A. Latiff Mohidin)، وذلك من خلال مقارنة الشعر الحر عند العرب والملايويين من حيث التاريخ، والموضوعات، والأساليب الفنية. اعتمدت هذه الدراسة على المنهجَيْن التحليلي والمقارن؛ حيث تعرض لظهور الأدب الحر وتطوره، ثم إبراز أوجه التشابه والتوازي بين القصائد العربية والملايوية الحرة، مع التنويه إلى مظاهر الإبداع الفني فيها. وقد خلُصت هذه الدراسة إلى أن الشعر الحر ظهر في البلاد العربية والملايوية، واحتل مساحة مميزة في الحياة الأدبية، كذلك توصلت الدراسة إلى أن الشعر الحر يمنح حرية كبيرة في التعبير عن تحرره من القواعد التقليدية للشعر، مثل: القافية والوزن.
الكلمات المفتاحيَّة: الشعر الحر، نازك الملائكة، بدر شاكر السياب، محمد يس معمور (Muhammad Yasin Makmur)، أ. لطيف محيي الدين (A. Latiff Mohidin).
التنزيلات
المراجع
Ahmad, Ahmad Abu Bakr Al-Siddiq, Lughat Al-Sha'ar 'Inda Nazik Al-Mala'ika: Muqaraba Sosiolughawiyya fi Daw' Al-Alsiniyya Al-Ijtima'iyya (Qira'a fi Qasidat Ma'sat Al-Hayah), The Scientific Journal of Al-Azhar University, 2023.
Al-Isa, Isma’il Jibrail, Naqd Usul Al-Shi’I Al-Hurr, (Amman: Dar al- Furqan, 1986).
Al-Khalil, Sahar Suleiman, Kitab Khas fi Al-Adab Al-Arabi Al-Hadith, (Amman: Al-Bidaya Publishing House, 1st ed., 2010).
Al-Mala'ika, Nazik, Qadaya Al-Sha'ar Al-Mu'asir, (Lebanon: Dar Al-Ilm Lilmalayin, 8th ed., 1989).
Halloum, Ahlam, Al-Naqd Al-Mu'asir wa Harakat Al-Sha'ar Al-Hurr, (Aleppo: Center for Civilization Development, 1st ed., no date).
Ibrahim, M. Hayam Abd Al-Kadhim, "Bawakir Harakat Al-Sha'ar 'Inda Al-Ruwadin: Al-Ta'thir wa Al-Ta'thir (Nazik Al-Mala'ika wa Al-Sayyab) Anmuthajan, Journal of the College of Education, University of Wasit, Issue 20, 2015.
Ismail Yusoff, Kesusasteraan Melayu Lama dan Baru, (Sintok: Penerbit Universiti Utara Malaysia, 2008).
Khater, Muhammad Abd Al-Mun'im, Dirasa fi Sha'ar Nazik Al-Mala'ika, (Egypt: Egyptian General Book Organization, 1990).
Majid Saleh Al-Samarrai, Badr Shakir Al-Sayyab: Sha'ir 'Asr Al-Tajdid Al-Shi'ri, (Beirut: Center for Arab Unity Studies, 1st ed., 2012.
Mat Piah, Harun, Puisi Melayu Tradisional (Satu Pembicaraan Genre dan Fungsi), (Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, 1989).
Mohamad Shaidan, Shaiful Bahri Md. Radzi, “Tradisionalis, Penyimpangan dan Puisi Sukar dalam Puisi Melayu Moden”, International Journal of the Malay World and Civilisation, Vol. 8, No 3, 2020.
Muhammad, Nafi' Hammad, Ali Ahmad Bakathir wa Khariṭat Al-Sha'ar Al-Arabi Al-Jadid, Al-Tajdid Journal, Vol. 20, No 39, 2016.
Nazri Atoh, Saipolbarin Ramli, Zamri Arifin, Zubir Idris, “Konsep Puisi Tradisional antara Kesusasteraan Aran dengan Kesusasteraan Melayu”, Sibawah, Journal of Arabic Language and Education, Vol. 1, No 1, 2020.
Nur Amirah, Che Soh, Rohaidah Kamaruddin, Makna dalam Puisi Terpilih Usman Awang, International Journal of the Malay and Civilisation (Iman), Vol 4, No 3, 2016.
Yaacob, Adli and Abdullah, Muhammad Ikhwan, Mafhum Kalimat 'Adab' wa Tatawwuruhu Bayn Al-Arabiyya wa Al-Ingliziyya wa Al-Malaiwiyya, Al-Tajdid Journal, International Islamic University Malaysia, Vol. 25, Issue 50, 2021
Yaacob, Adli, Athar Al-Turath Al-Arabi wa Al-Gharbi fi Al-Adab Al-Malaiwi, Journal of Linguistic and Literary Studies, Issue 2, Vol. 11, 2019.















