المرجعيّة اللغويّة والرؤية الفكريّة في شعر وليد الصّراف: ديوان "تاسع أهل الكهف" أنموذجاً /Linguistic Reference and Intellectual Vision in the Poetry of Walīd al-Ṣarrāf: The Collection Tāsiʿ Ahl al-Kahf as a case study

Authors

  • Marah Hosny aldaqqa

DOI:

https://doi.org/10.31436/jlls.v17i1.1236

Abstract

ملخص البحث:

تبحثُ هذه الدّراسة في المرجعيّة اللغويّة في شعر وليد الصرّاف الذي يُعدُّ واحداً من النّماذج العراقيّة البارزة في الشّعر المعاصر، فتدرس العلاقة بين الدّال وما يحيل إليه رابطةً ذلك بالرّؤية الفكرية التي ينطلق منها الشّاعر في كتاباته التّنظيريّة عموماً وفي لقاءاته المختلفة ومقابلاته التّلفزيونيّة المسجّلة وانعكاس ذلك على شعره، وقد تتبّعت الدّراسة هذه المرجعيّة في أطرٍ ثلاث هي: المرجعيّة الدّينيّة، والمرجعيّة التّاريخيّة، والمرجعيّة الأسطوريّة، واهتمّت بإظهار العلاقة بين الدّال وآراء الصّراف عن الكتابة الشّعريّة عبر رصدِ عددٍ من النّماذج الشّعريّة في الدّيوان المُختار "تاسع أهل الكهف"، في محاولةٍ جادّةٍ للكشف عن العلاقة بين الرّؤية التي يصدر عنها الشّاعر وتمثّلها في مرجعيّاته اللغويّة المختلفة، وكيف يعمل الشّعر على توظيف الدّوال والإحالة إلى الرّؤى في هذه النّصوص. وتهدفُ هذه الدّراسة إلى تسليط الضوء على مفهوم "مرجعيّة اللغة" الذي يتّكئ عليه، وتتبُّع المرجعيّات اللغويّة التي ينهض عليها الدّيوان، من ثَمّ رصد الأنماط التي استعان بها الشّاعر في سبيل عكس مرجعيّته اللغويّة من دينيّةٍ وتاريخيّةٍ وأسطوريّةٍ، فضلاً عن الوقوف على النّماذج الشّعريّة وتحليلها ودراسة العلاقات اللغويّة التي قامت عليها، وتشكيل صورة "المرجعية اللغوية" عند وليد الصرّاف بناءً على ما ظهر عنده من أنماطٍ وعلاقات؛ أما نتائج هذه الدّراسة، فقد خلُصت الباحثةُ إلى أنّ الوطن مثّل القضية الكبرى التي أراد الشّاعر الصّراف أن يعبّر عنها، واتّخذ من لغته الشّعريّة سبيلاً إلى ذلك، مستعيناً بالألفاظ الدّينيّة والتّاريخيّة فيما يتلاءمُ مع رؤيته الفكريّة، إلى جانب بروز المرجيّة الدّينيّة الإسلاميّة على وجه الخصوص للتعبيرين المادّي والمعنويّ عن مكانة الوطن وضرورة التّمسك به وشحذ الهمم للدفاع المستمرّ عنه.

الكلمات المفتاحية: المرجعيّة اللغوية، الرؤية الفكريّة، وليد الصرّاف، تاسع أهل الكهف.

Abstract:

This study examines linguistic reference in the poetry of Walīd al-Ṣarrāf, who is regarded as one of the prominent Iraqi voices in contemporary poetry. It investigates the relationship between the signifier and its referents, linking this relationship to the intellectual vision from which the poet proceeds in his theoretical writings, as well as in his various public encounters and recorded television interviews. The study traces this referential framework across three domains: religious reference, historical reference, and mythological reference. It seeks to demonstrate the relationship between the signifier and al-Ṣarrāf’s views on poetic writing in the selected collection, Tāsiʿ Ahl al-Kahf, in order to uncover the connection between the poet’s underlying vision and its manifestation in his diverse linguistic references. It also sheds light on the concept of “linguistic reference” on which the poet relies, identifies the referential structures upon which the collection is built, and examines the patterns through which the poet reflects his religious, historical, and mythological references. In addition, the study analyses selected poetic examples and investigates the linguistic relations that structure them. The study concludes that the homeland constitutes the central cause that al-Ṣarrāf seeks to express through his poetic language. To this end, he employs religious and historical expressions in ways that correspond to his intellectual vision. The Islamic religious reference emerges prominently as a means of expressing both the material and moral significance of the homeland, affirming the necessity of attachment to it, and mobilising resolve for its continuous defence.

Keywords: linguistic reference, intellectual vision, Walīd al-Ṣarrāf, Tāsiʿ Ahl al-Kahf.

Abstrak:

Kajian ini meneliti rujukan linguistik dalam puisi Walīd al-Ṣarrāf, yang dianggap sebagai salah seorang penyair Iraq yang menonjol dalam puisi kontemporari. Kajian ini menganalisis hubungan antara penanda dengan rujukannya, serta mengaitkan hubungan tersebut dengan visi intelektual yang menjadi asas kepada penulisan penyair, sama ada dalam tulisan-tulisan teorinya secara umum mahupun dalam pelbagai pertemuan dan wawancara televisyen yang telah dirakamkan. Kajian ini menelusuri kerangka rujukan tersebut melalui tiga ranah utama, iaitu rujukan keagamaan, rujukan sejarah dan rujukan mitologi. Kajian ini berusaha memperlihatkan hubungan antara penanda dengan pandangan al-Ṣarrāf tentang penulisan puisi dalam antologi pilihan Tāsiʿ Ahl al-Kahf, bagi menyingkap hubungan antara visi yang mendasari pengucapan penyair dengan perwujudannya dalam pelbagai rujukan linguistik. Kajian ini juga memberi tumpuan kepada konsep “rujukan linguistik” yang menjadi sandaran penyair, menelusuri struktur rujukan linguistik yang membina antologi tersebut, serta mengenal pasti pola-pola yang digunakan oleh penyair untuk memancarkan rujukan keagamaan, sejarah dan mitologinya. Selain itu, kajian ini turut menganalisis beberapa contoh puisi terpilih serta hubungan linguistik yang membentuknya. Dapatan kajian menunjukkan bahawa tanah air merupakan persoalan utama yang ingin diungkapkan oleh al-Ṣarrāf melalui bahasa puisinya. Untuk tujuan tersebut, beliau memanfaatkan ungkapan-ungkapan keagamaan dan sejarah yang selaras dengan visi intelektualnya. Rujukan keagamaan Islam, khususnya, tampil secara menonjol sebagai wahana untuk mengungkapkan kedudukan tanah air dari segi material dan moral, menegaskan keperluan untuk terus berpegang teguh kepadanya, serta membangkitkan semangat bagi mempertahankannya secara berterusan.

Kata kunci: rujukan linguistik, visi intelektual, Walīd al-Ṣarrāf, Tāsiʿ Ahl al-Kahf.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Marah Hosny aldaqqa. (2026). المرجعيّة اللغويّة والرؤية الفكريّة في شعر وليد الصّراف: ديوان "تاسع أهل الكهف" أنموذجاً /Linguistic Reference and Intellectual Vision in the Poetry of Walīd al-Ṣarrāf: The Collection Tāsiʿ Ahl al-Kahf as a case study. مجلة الدراسات اللغوية والأدبية (Journal of Linguistic and Literary Studies), 17(1), 230–251. https://doi.org/10.31436/jlls.v17i1.1236

Issue

Section

Literary Studies